Gruda to uciążliwa choroba. Skuteczne leczenie zapewniają specjalistyczne preparaty na grudę. Warto działać też profilaktycznie stosując maści na grudę.
Gruda – skąd bierze się ta uciążliwa choroba u koni. Jak leczyć grudę i jak jej zapobiegać.
Kiedy zbliża się okres jesienno-zimowy warto szczególnie troskliwie zadbać o konia, ponieważ jest to dość trudny czas dla tych zwierząt. Są one bowiem narażone na wiele niekorzystnych czynników. Niesprzyjające są niskie temperatury, wilgotne i błotniste padoki oraz pastwiska. Mają one negatywny wpływ na zdrowie i samopoczucie koni. Mogą prowadzić do rozwoju dermatofiloz – ostrych, wypryskowych zapaleń skóry, często przechodzących w formy przewlekłe. Jedną z powszechniejszych dolegliwości należących do tej grupy jest gruda. Tę chorobę zna zapewne każdy hodowca i właściciel koni, dlatego warto wiedzieć o niej jak najwięcej. Na szczęście są specjalistyczne maści i środki na grudę, które nie tylko leczą, ale też zapewniają profilaktykę.
Jak rozpoznać grudę? Jakie są jej pierwsze objawy?
Gruda to choroba, która rozwija się stopniowo. Dolegliwości pogłębiają się wraz z rozwojem infekcji. Sięgają one coraz głębszych warstw skóry. Zwiększa się też obszar występowania choroby, która atakuje kolejne części ciała konia (np. brzuch, grzbiet – tzw. rain scald). Pierwsze objawy grudy u konia pojawiają się zwykle w zgięciu pęcinowym i na piętkach. Wszechobecna wilgoć narusza skórę będącą naturalną barierą ochronną organizmu. Wówczas drobnoustroje, takie jak bakterie, grzyby, wirusy i pasożyty mają łatwość atakowania między innymi przez uszkodzenia wywołane np. ocierającym skórę błotem. To z kolei skutkuje zmianami w powierzchownych warstwach skóry. Początkowe objawy grudy u koni to zwykle niewielkie, suche, zrogowaciałe grudki i brodawki, powstałe z nadmiernie złuszczającego się naskórka. Zmiany te mogą zostać niezauważone, ponieważ są niewielkie i pokrywa je sierść. Dalszy rozwój infekcji uwidacznia się w postaci charakterystycznych strupów, które wyglądem przypominają zaschnięte błoto. Zainfekowane miejsca mogą być opuchnięte i bolesne, do tego stopnia, że w niektórych przypadkach objawia się to kulawizną. W ciężkiej postaci grudy konie mogą mieć gorączkę, cierpieć na brak łaknienia oraz obrzęk okolicznych węzłów chłonnych i flegmonę. Postępująca gruda u konia powoduje grubienie skóry i miejscowe wyłysienia, w skrajnych przypadkach może również prowadzić do martwicy.

Skąd się bierze gruda u koni?
Uznaje się, że główna przyczyna grudy to infekcje bakteriami z rodzaju Dermatophilus congolensis. Te mikroorganizmy dojrzewając przekształcają się w orzęsione, ruchliwe zoospory o średnicy 0,6-1 µm. Co sprzyja ich rozwojowi? Z pewnością wilgotne środowisko, uszkodzenia naskórka i obniżona odporność zwierzęcia. W sprzyjających warunkach ułatwiony zostaje dostęp zoospor do głębszych warstw skóry. Tam bakterie te przechodzą w formy wegetatywne. W konsekwencji namnażając się i rozrastając powodują zmiany w tkance, a te rozwój choroby.
W efekcie obniżonej odporności i czynników stresowych, zwiększa się podatność koni na ataki różnorodnych drobnoustrojów – innych bakterii (w tym gronkowców Staphylococcus aureus), grzybów – (np. Malassezia spp.), roztoczy (w tym świerzbowca). Podejrzewa się, że głównym źródłem patogenu są zwierzęta-nosiciele nie wykazujące objawów choroby.
Sposoby na grudę u konia. Jak radzić sobie z chorobą?
Jeśli podejrzewasz u swojego konia grudę, warto skonsultować się z lekarzem weterynarii. W przypadku choroby potwierdzi on przypuszczenia i indywidualnie dobierze terapię. W leczeniu grudy pomocna jest też diagnostyka. Dzięki niej możliwe jest zidentyfikowanie przyczyny grudy.
Gruda u koni może przebiegać w różny sposób. Dużo zależy od predyspozycji i stanu konia. Praktykowany jest także ogólny schemat walki z grudą. Jak należy wtedy postępować?
- Należy przynajmniej dwa razy dziennie oczyszczać i dokładnie osuszać zainfekowany obszar.
- Trzeba umożliwić dobrą wentylację skóry. Dzięki temu zmiany szybciej się zagoją. Należy też: przystrzyc szczotki i usunąć strupy. W przypadku, kiedy będzie trudno się ich pozbyć można je zmiękczyć. Stosuje się do tego np. nawilżający opatrunek okluzyjny.
- Warto stosować specjalistyczne specyfiki pełniące funkcje ochronne i regenerujące, takie jak np. maści na grudę.
W cięższych przypadkach grudy niezbędna jest diagnostyka pomagająca zidentyfikować chorobę podstawową i dobrać terapię celowaną. Gruda to choroba mająca złożoną etiologię przez co jest trudna w leczeniu. W związku z tym warto zadbać o zminimalizowanie ryzyka jej wystąpienia. Pomaga w tym przede wszystkim eliminacja przyczyn grudy. Tu często sprawdzają się proste metody takie jak:
- Codzienne sprawdzanie stanu nóg konia.
- Pielęgnowanie nóg i kopyt koni wracających do stajni. Warto oczyścić je z błota „na sucho” lub umyć i dokładnie osuszyć.
- Zapewnienie odpowiednich warunków zoohigienicznych. Tu ważne są higiena ściółki, a także ograniczenie dostępu zwierząt do podmokłych i błotnistych terenów.
- Odpowiednia suplementacja koni z osłabionym układem odpornościowym. W tym przypadku sprawdza się dieta bogata w probiotyki i zioła.
- Stosowanie specjalistycznych maści/środków ochronnych ze szczególnym uwzględnieniem deszczowych dni.

Mud Teamer – skuteczny preparat na grudę
W walce z grudą pomaga również stosowanie środków (np. maści). Wówczas należy aplikować je na oczyszczone i osuszone miejsca dotknięte zmianami. W tym przypadku kluczowy jest wybór odpowiedniego preparatu. Takiego, który będzie działał dwuetapowo – bakteriostatycznie i dezynfekująco wzmacniając i regenerując przy tym naturalną barierę ochronną skóry. Takie właściwości ma np. mud tamer. Jest to maść zapewniająca pełne spektrum ochrony przed mikroorganizmami (ze szczególnym wskazaniem gram-dodatnich bakterii Dermatophilus congolensis). Wpływa ona też na zmiękczanie naskórka. To bardzo ważne w przypadku grudy u koni, gdyż ułatwia usuwanie strupów będących efektem choroby. Specjalnie opracowany skład produktu bardzo skutecznie wspomaga regenerację skóry i gojenie zainfekowanych miejsc. Dlaczego tak się dzieje? Ponieważ mud tamer posiada:
- Olejki z drzewa herbacianego, które działają antyseptycznie i przeciwzapalnie. Przyspieszają również gojenie ran.
- Tymol mający również właściwości antyseptyczne, zdolność hamowania wytwarzania biofilmu przez patogeny.
- Siarczan 8-hydroxychinoliny o działaniu przeciwzapalnym i antyseptycznym wobec bakterii gram-dodatnich i gram-ujemnych, drożdży, pleśni i wirusów; doskonały przeciwutleniacz.
- Balsam peruwiański łączący skuteczne odkażanie z jednoczesną regeneracją uszkodzonych tkanek. Powoduje on stymulację produkcji kolagenu i elastyny w skórze.
- Ekstrakt nagietka i aloesu przynoszący natychmiastową ulgę, niwelujący stany zapalne i obrzęki.
- D-panthenol będący naturalnym prekursorem witaminy B5 (kwasu pantotenowego), stymulujący podziały i wzrost komórek.
- Cynk, który działa ściągająco, osuszająco, antyseptycznie i przeciwzapalnie.
- Olejek lawendowy o właściwościach antybakteryjnych i antygrzybiczych. Przyspiesza on gojenie się ran.
- Wosk pszczeli, który natłuszcza i chroni skórę przed utratą wody dzięki czemu zapobiega przesuszeniu i zniszczeniu naskórka.

Maść na grudę u koni działająca też profilaktycznie
Mud tamer został tak opracowany, aby można było go stosować lecząc grudę, jak też używać profilaktycznie jako maść chroniącą i pielęgnującą końskie nogi. Jej stosowanie w przebiegu choroby jest wyjątkowo łatwe. Najpierw należy oczyścić i osuszyć zainfekowane miejsca i ewentualnie usunąć strupy. Następnie trzeba wmasować maść. Można też pozostawić cienką warstwę maści na skórze, aby pełniła funkcję ochronno-odżywczą. Zaleca się, aby w przypadku grudy u koni taki zabieg wykonywany był dwa razy dziennie do momentu wyleczenia. Profilaktyka maścią mud tamer polega na stosowaniu jej przed wyjściem konia na zewnątrz szczególnie, kiedy przewiduje się przebywanie zwierzęcia w miejscach mokrych i o większej wilgotności. Warto pamiętać, że zapobieganie jest zawsze łatwiejsze i korzystniejsze dla zwierzęcia niż leczenie.

Sprawdź jak wygląda porównanie różnych preparatów na grudę i jakie są ich ceny:
| Nazwa preparatu | Producent | Pojemność opakowania | Cena | Cena za 100g/ml |
|---|---|---|---|---|
| Dermasept | Over Horse | 210g | 79zł | 37,60zł |
| Mud Tamer | Jump IT | 200g | 68zł | 34,00zł |
| Good Care | You & Your Horse | 300ml | 65zł | 21,60zł |
| Skin Protection | Black Horse | 500ml | 60zł | 12,00zł |